|
Περιορισμένες και δύσκολες οι επιλογές των κεντρικών τραπεζιτών
Ψάχνοντας διέξοδο από την κρίση
Τρεις μήνες μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers, που προκάλεσε το μεγάλο σοκ στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές, η νευρικότητα συνεχίζει να κυριαρχεί. Οι συντονισμένες κινήσεις από τις μεγάλες Κεντρικές Τράπεζες, με τη διοχέτευση τεράστιας ρευστότητας στις τράπεζες και τη μεγάλη μείωση των επιτοκίων τους, δεν ήταν αρκετές για να αμβλύνουν τα προβλήματα δυσλειτουργίας στις αγορές. Το γεγονός αυτό οφείλεται στο ότι ο παραδοσιακός τρόπος μετάδοσης της ρευστότητας από τις Kεντρικές Tράπεζες στις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, δεν λειτουργεί στις σημερινές συνθήκες, όπου κυριαρχεί στις τράπεζες η έλλειψη αμοιβαίας εμπιστοσύνης και η αβεβαιότητα.
Ο παραδοσιακός τρόπος της μετάδοσης μίας χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο εξής: Οι Κεντρικές Τράπεζες δίνουν περισσότερα κεφάλαια με χαμηλά επιτόκια στις εμπορικές τράπεζες. Στη συνέχεια, οι εμπορικές τράπεζες δανείζουν με φθηνότερο χρήμα τους πελάτες τους επιχειρήσεις και νοικοκυριά και η οικονομία ενδυναμώνεται, καθώς η ζήτηση για επενδύσεις και κατανάλωση αυξάνεται. Οι τράπεζες που θα είχαν πρόβλημα να πάρουν κεφάλαια από τις Κεντρικές Τράπεζες, λόγω έλλειψης ενεχύρων, δανείζονται από τη διατραπεζική αγορά και έτσι η οικονομία λειτουργεί κανονικά.
Τι συμβαίνει, όμως, το τελευταίο διάστημα; Πολλές τράπεζες, ιδιαίτερα εκείνες που είχαν απώλειες επενδύσεων σε ?τοξικά? ομόλογα, δεν μπορούν να δανεισθούν απευθείας από τις Κεντρικές Τράπεζες, επειδή δεν έχουν πλέον ισόποσους τίτλους να δώσουν ως ενέχυρο. Οι τράπεζες αυτές δεν μπορούν να δανεισθούν ούτε από τη διατραπεζική αγορά, γιατί οι τράπεζες που έχουν ρευστότητα φοβούνται να τη δώσουν σε άλλες τράπεζες και προτιμούν να την καταθέσουν με χαμηλότερο επιτόκιο στις Κεντρικές Τράπεζες. Η συνέπεια είναι οι πράξεις στη διατραπεζική να είναι πολύ λίγες και βέβαια και το επιτόκιο πολύ υψηλότερο σε σχέση με το επιτόκιο που χρεώνουν οι Κεντρικές Τράπεζες.
Η κατάσταση αυτή έχει προβληματίσει έντονα την ΕΚΤ, η οποία διά του Προέδρου της κ. Ζαν Κλοντ Τρισέ, έχει δηλώσει ότι εξετάζει διάφορες δυνατότητες για να λειτουργήσει ο μηχανισμός μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Η μία σκέψη είναι να μειωθεί το επιτόκιο που πληρώνει η ΕΚΤ για τη ρευστότητα που ?παρκάρουν? σε αυτή οι τράπεζες.
Η δεύτερη σκέψη είναι να υπάρξει ένας μηχανισμός διακανονισμού και εγγύησης των δανείων μεταξύ των τραπεζών στη διατραπεζική. Όμως, αυτό προϋποθέτει την ύπαρξη ενός κοινού ευρωπαϊκού ταμείου και σε αυτό αντιδρά η Γερμανία. Μία άλλη σκέψη είναι να δανείζει απευθείας η ΕΚΤ τις επιχειρήσεις και τα κράτη, αγοράζοντας ομόλογα που εκδίδουν. Μία τέτοια κίνηση, όμως, έχει και τα μειονεκτήματά της, καθώς θα μπορούσε η ΕΚΤ να κατηγορηθεί για διακριτική μεταχείριση υπέρ ορισμένων επιχειρήσεων ή κρατών. Η απάντηση δεν θα είναι εύκολη.
Κωδικός άρθρου: 842341
ΠΟΛΙΤΗΣ - 20/12/2008, Σελίδα: 15
|
